Operacje tarczycy i krtani wykonuje się z różnych wskazań: z powodu zmian łagodnych i nowotworowych, powiększenia tarczycy powodującego ucisk, a także w chorobach krtani. Zabiegi te prowadzą chirurdzy, często laryngolodzy i chirurdzy głowy i szyi. Po operacji pojawić się mogą: ból i sztywność szyi, napięcie mięśni karku i obręczy barkowej, uczucie ściągania w okolicy blizny, zmiany czucia skóry szyi oraz zmiany głosu.
Zmiany głosu po operacji tarczycy są częste, ponieważ w jej pobliżu przebiegają nerwy krtaniowe, a przejściowe dolegliwości głosowe mogą wystąpić nawet u większości operowanych. Według wytycznych amerykańskiego towarzystwa otolaryngologów (AAO-HNSF) przejściowe uszkodzenie nerwu krtaniowego dotyka około jednego na dziesięciu pacjentów, a dłużej utrzymujące się problemy z głosem występują nawet u jednego na dwudziestu pięciu. Zalecają one, aby po operacji ocenić głos, a gdy zauważysz jego zmianę, zbadać ruchomość fałdów głosowych. Przy nieprawidłowej ruchomości pacjent powinien zostać skierowany do laryngologa i otrzymać informację o możliwościach rehabilitacji głosu.
Po operacjach z usunięciem węzłów chłonnych szyi (np. w leczeniu nowotworów głowy i szyi) częstym problemem jest ból i ograniczenie funkcji barku, związane m.in. z uszkodzeniem lub naciągnięciem nerwu dodatkowego. Przeglądy badań wskazują, że w tej grupie pacjentów korzystne jest stopniowe, progresywne ćwiczenie oporowe. Ćwiczenia powinny być prowadzone przez fizjoterapeutę i dobrane do rodzaju operacji.
Typowe dolegliwości po operacji krtani lub tarczycy obejmują:
- ból i sztywność szyi,
- napięcie mięśni karku i obręczy barkowej,
- uczucie ściągania i ograniczoną ruchomość w okolicy blizny,
- ból i ograniczenie ruchomości barku,
- zmiany czucia skóry szyi,
- zmiany głosu, chrypkę, szybkie męczenie się głosu,
- uczucie napięcia lub trudność w połykaniu.
Do lekarza lub na pogotowie należy zgłosić się pilnie, gdy po operacji tarczycy pojawi się narastający obrzęk szyi, duszność lub trudności w połykaniu, ponieważ może to świadczyć o krwiaku i wymaga natychmiastowej pomocy. Pilnie skontaktuj się z chirurgiem także w razie drętwienia lub mrowienia wokół ust, w palcach rąk i stóp oraz skurczów mięśni, które mogą świadczyć o niskim stężeniu wapnia. Konsultacji wymagają również gorączka, zaczerwienienie lub wydzielina z rany oraz utrzymująca się zmiana głosu.
healingRehabilitacja
Fizjoterapię rozpoczynamy po zgodzie chirurga i po ocenie gojenia rany. Oceniamy ruchomość szyi i barków, siłę mięśni, postawę, oddech oraz zakres ruchu w okolicy blizny. W razie zmian głosu współpracujemy z laryngologiem i logopedą, którzy prowadzą ocenę i terapię głosu. Plan dostosowujemy do rodzaju operacji, stanu pacjenta i zaleceń lekarza prowadzącego, także tych dotyczących ewentualnego leczenia onkologicznego.
Leczenie:
- edukacja dotycząca ochrony okolicy operowanej i bezpiecznego powrotu do aktywności,
- ćwiczenia ruchomości szyi i barków oraz stopniowe ćwiczenia wzmacniające,
- terapia manualna mięśni karku i obręczy barkowej oraz praca nad blizną po wygojeniu rany,
- ćwiczenia oddechowe i korekta postawy,
- delikatny masaż poza okolicą operowaną.
Fizykoterapia:
- zabiegi wspomagające stosujemy wyłącznie za zgodą chirurga i z pominięciem okolicy tarczycy, krtani oraz obszarów po leczeniu nowotworowym.
medical_servicesStosowane leczenie
thumb_upDziałania Profilaktyczne
- Stosuj zalecenia chirurga dotyczące pielęgnacji rany i aktywności.
- Zgłaszaj niepokojące objawy: obrzęk szyi, duszność, drętwienie wokół ust, gorączkę.
- Nie pomijaj kontroli laryngologicznej, jeśli głos nie wraca do normy.
- Wracaj do ruchu stopniowo i pod kontrolą fizjoterapeuty.
- Dbaj o prawidłową postawę głowy i barków podczas pracy.
- Zgłoś się na kontrole endokrynologiczne zgodnie z zaleceniami lekarza.