Zaburzenia głosu (dysfonia) to każda zmiana brzmienia, wysokości, głośności lub wytrzymałości głosu, która utrudnia komunikację lub obniża jakość życia. Najczęściej objawia się chrypką, czyli ochrypłym, szorstkim lub zmęczonym głosem. Głos powstaje, gdy powietrze z płuc wprawia w drgania fałdy głosowe w krtani, a jego brzmienie zależy też od pracy mięśni szyi, krtani, żuchwy i oddychania. Dlatego głos to nie tylko krtań: to praca całego ciała, na którą fizjoterapia ma realny wpływ.
Przyczyny zaburzeń głosu są bardzo różne. Mogą to być infekcje górnych dróg oddechowych, przeciążenie głosu, zmiany na fałdach głosowych (np. guzki), ograniczenie ruchu fałdu głosowego po uszkodzeniu nerwu, refluks, zmiany po zabiegach operacyjnych, a także choroby nowotworowe. U części osób nie stwierdza się zmian w krtani, a problem wynika z nadmiernego napięcia mięśni okolicy krtani. Ponieważ przyczyny są tak zróżnicowane, ustalenie rozpoznania należy do lekarza.
Według wytycznych amerykańskiego towarzystwa otolaryngologów (AAO-HNSF) osoba z zaburzeniem głosu powinna mieć wykonane badanie laryngologiczne krtani (laryngoskopię), gdy problem nie ustępuje w ciągu około czterech tygodni. Badanie wykonuje się wcześniej, gdy podejrzewa się poważną przyczynę, np. po niedawnej operacji w obrębie głowy, szyi lub klatki piersiowej, po intubacji albo po radioterapii, a także u osób palących i u osób zawodowo używających głosu. Wytyczne zalecają też terapię głosu u pacjentów z zaburzeniami głosu, u których jest ona wskazana.
Typowe objawy zaburzeń głosu obejmują:
- chrypkę i szorstkie brzmienie głosu,
- szybkie męczenie się głosu,
- zmianę wysokości lub zasięgu głosu,
- osłabienie lub załamywanie się głosu,
- uczucie napięcia, ucisku lub „guli” w gardle,
- ból lub dyskomfort w okolicy szyi podczas mówienia,
- konieczność wysilania się podczas mówienia.
Pilnej konsultacji lekarskiej wymagają: chrypka z dusznością lub świszczącym oddechem, trudności w połykaniu, ból przy połykaniu, wyczuwalny guz na szyi, odkrztuszanie krwi, nagła utrata głosu oraz chrypka utrzymująca się powyżej czterech tygodni.
healingRehabilitacja
Fizjoterapię rozpoczynamy po tym, jak laryngolog lub foniatra wykluczy przyczyny wymagające leczenia medycznego. Pracujemy w zespole: o rozpoznaniu decyduje lekarz, terapię głosu prowadzi logopeda lub foniatra, a fizjoterapeuta zajmuje się tym, co głos obciąża: mięśniami szyi i karku, obręczą barkową, żuchwą, postawą i oddychaniem. Dzięki temu głos może pracować swobodniej i z mniejszym wysiłkiem.
Leczenie:
- edukacja dotycząca higieny głosu i czynników go przeciążających,
- ćwiczenia oddechowe i rozluźniające,
- terapia manualna mięśni szyi, karku, żuchwy i obręczy barkowej,
- masaż,
- korekta postawy podczas mówienia.
Fizykoterapia:
- zabiegi wspomagające dobieramy indywidualnie do mięśni karku i barków, z pominięciem okolicy krtani i tarczycy.
medical_servicesStosowane leczenie
thumb_upDziałania Profilaktyczne
- Nie ignoruj chrypki trwającej dłużej niż około cztery tygodnie: zgłoś się do lekarza.
- Unikaj krzyku, szeptania z napięciem i długiego mówienia w hałasie.
- Nie pal tytoniu i unikaj dymu tytoniowego.
- Rób przerwy w mówieniu podczas długich wystąpień i rozmów.
- Dbaj o ogólne zdrowie, sen i regenerację.
- Zgłoś się do lekarza po infekcji, jeśli głos nie wraca do normy.